Motocyklowa wyprawa przez Altiplano – Argentyna, Chile, Boliwia i 2500 km prawdziwej przygody

Są drogi, które zostają w pamięci na zawsze. Do takich bez wątpienia należą te, które przecinają Andy – od północno-zachodniej Argentyny, przez chilijską pustynię Atacama, aż po boliwijskie Altiplano i Salar de Uyuni.

Podczas tej wyprawy motocyklowej przejechaliśmy około 2500 kilometrów przez jedne z najbardziej surowych i spektakularnych krajobrazów Ameryki Południowej. Było przenikliwe zimno na wysokich przełęczach, deszcz, błoto, wysokość odbierająca oddech i przyroda tak surowa, że momentami człowiek czuł się wobec niej zupełnie mały.

To miała być ambitna trasa: najwyższe przełęcze, pustynia Atacama, boliwijskie płaskowyże, próba zdobycia wulkanu Uturuncu i przejazd przez Salar de Uyuni, największą pustynię solną świata. Ostatecznie nie wszystko poszło zgodnie z planem. I właśnie dlatego ta wyprawa okazała się tak prawdziwa.

Plan był ambitny. Rzeczywistość jeszcze ciekawsza

Nasza 12-dniowa wyprawa motocyklowa po Altiplano zaczynała się i kończyła w argentyńskiej Salcie. W planie mieliśmy przejazd przez Andy do Chile, dalej przez Atacamę i granicę z Boliwią, noclegi w odległych osadach na wysokości ponad 4000 m n.p.m., próbę wjazdu na Uturuncu, a później Salar de Uyuni i powrót do Argentyny.

Brzmi jak gotowy scenariusz na podróż marzeń? Tak właśnie było. Tyle że Andy szybko przypominają, że tutaj to natura rozdaje karty.

Już od pierwszych dni stało się jasne, że ten wyjazd nie będzie „ładną pocztówką”, tylko pełnoprawną przygodą: z objazdami, zmianą planów, zaskoczeniami na granicach i warunkami, które testują nie tylko umiejętności jazdy, ale też odporność psychiczną.

Początek wyprawy – z Salty przez Ruta 40 w stronę Atacamy

Pierwszy etap prowadził z Salty do San Pedro de Atacama w Chile. Około 1000 kilometrów w trzy dni, przez San Antonio de los Cobres i drogi wspinające się wysoko w Andy.

Nasza grupa liczyła 18 osób. Większość stanowili Polacy, ale był też niemiecki duet i jeden uczestnik z Belgii. Poziom jazdy był dobry, a atmosfera od początku bardzo zgrana. To ważne, bo przy takiej trasie grupa musi działać sprawnie.

Na początek dostaliśmy idealny odcinek na przyzwyczajenie się do wynajętych motocykli marki Yamaha XTZ 250. Jednak szybko pojawił się jeden z klasyków tej części świata: legendarna Ruta 40. Choć dziś duża część tej drogi jest już asfaltowa, nadal można znaleźć stare, szutrowe odcinki, które przypominają, dlaczego Ruta 40 od lat działa na wyobraźnię podróżników.

Kiedy tylko opuściliśmy okolice Salty i asfalt zaczął ustępować miejsca szutrowi, grupa naturalnie się rozciągnęła. Każdy znalazł swoje tempo. I to był jeden z największych plusów tej wyprawy – mimo że jechaliśmy razem, każdy mógł przeżywać tę przestrzeń po swojemu.

Pod opieką Oli i Guya, naszych przewodników jadących na KTM 690 Enduro i z samochodem wsparcia zamykającym przejazd, szybko poczuliśmy ten specyficzny rodzaj wolności, który daje daleka droga w wielkim krajobrazie.

Andy nie przypominają Alp

Andy w tej części kontynentu są zupełnie inne niż europejskie góry. Nie mają tej „pocztówkowej” alpejskiej łagodności. Tutaj wszystko jest większe, bardziej surowe i bardziej odsłonięte.

Kolory zmieniają się z kilometra na kilometr: głęboka czerwień skał przechodzi w zgaszoną zieleń, potem w szarości, czerń i pustynny beż. Wiatr nieustannie przypomina, że jesteśmy wysoko, a krajobraz wygląda tak, jakby człowiek był tu tylko przypadkowym gościem.

Plan zakładał wjazd na przełęcz Abra del Acay – jedną z najwyższych przełęczy drogowych w Argentynie. Niestety osuwiska i wysoki stan rzek sprawiły, że lokalni mieszkańcy odradzili przejazd. Zamiast tego ruszyliśmy objazdem. Mniej heroicznym na mapie, ale równie pięknym w rzeczywistości.

Droga była śliska i błotnista, czerwony grunt przyklejał się do opon, a kilka niegroźnych wywrotek tylko potwierdziło, że w takich miejscach lekki motocykl to błogosławieństwo. Małe jednocylindrowe XTZ ważyły około 140 kg i dawały się łatwo podnosić, co w tych warunkach miało znaczenie.

Wieczorem dotarliśmy do San Antonio de los Cobres, miasteczka górniczego położonego na wysokości 3750 m n.p.m. To był moment, kiedy wysokość zaczęła być naprawdę odczuwalna.

Wysokość, zimno i pustka między Argentyną a Chile

Kolejny dzień prowadził nas do San Pedro de Atacama. To był jeden z tych etapów, które zostają w pamięci na długo: ponad 400 kilometrów, z czego znaczna część powyżej 4000 m n.p.m., w całkowitym odcięciu od cywilizacji.

Rano było zaledwie 6°C. Przy tej wysokości i wietrze nie jest to „przyjemny chłód”, tylko zimno, które wchodzi w ciało bardzo szybko. A przecież był to dopiero początek dnia.

Pierwsze 140 kilometrów prowadziło szlakiem przez Andy. Nie było zasięgu, internetu, linii energetycznych, praktycznie żadnych śladów ludzkiej obecności. Przez wiele godzin jedynymi punktami odniesienia były droga, góry i niebo.

W połowie dnia zatrzymaliśmy się w restauracji, która wyglądała jak zjawisko pojawiające się znikąd. Po godzinach jazdy przez pustkę taki przystanek staje się niemal luksusem. Część grupy rzuciła się po zimne piwo, inni – korzystając z satelitarnego Wi-Fi – próbowali szybko nadrobić kontakt ze światem.

Granica z Chile i problem z samochodem wsparcia

Przekroczenie granicy motocyklem poszło sprawnie. Po chilijskiej stronie czekał już asfalt i zupełnie inny krajobraz. Zniknęły intensywne barwy argentyńskich Andów, a pojawiły się beże, suche wzgórza, blade krzewy i niemal księżycowy klimat pustyni Atacama. Po drodze pojawiły się pierwsze lamy i charakterystyczne znaki ostrzegające, że przez kolejne 130 kilometrów nie będzie zasięgu.

Gdy dojechaliśmy do hotelu w San Pedro de Atacama, okazało się, że samochód wsparcia utknął na granicy. Argentyńscy celnicy postanowili zatrzymać pojazd z powodu rzekomo brakujących części. Nie chodziło o łapówkę ani klasyczne „pograniczne nieporozumienie”, ale o zwyczajną biurokratyczną nadgorliwość.

Sytuacja zrobiła się poważna. Bagaże trzeba było rozładować, pojazd zawrócić, a Guy został na miejscu, żeby pilnować całego sprzętu. Ola natychmiast wyruszyła z hotelu zorganizowanym pickupem w stronę granicy, by przywieźć nasze bagaże. Ostatecznie wszystko dotarło do hotelu dopiero późnym wieczorem, a Guy po kilku godzinach spędzonych na wysokości był dosłownie zmarznięty do kości.

Tak właśnie wygląda podróżowanie po Ameryce Południowej, kiedy wszystko przestaje być „produktem turystycznym”, a zaczyna być prawdziwą wyprawą.

Dzień oddechu w San Pedro de Atacama

Na szczęście kolejny dzień był wolny. Część grupy pojechała zwiedzać okolice San Pedro de Atacama, inni wreszcie mogli odpocząć przy hotelowym basenie. Po kilku dniach zimna i wysokości przyjemne, suche ciepło Atacamy było prawie szokujące.

San Pedro de Atacama to miejsce znane z krajobrazów jak z innej planety: dolin, gejzerów, lagun i pustynnej przestrzeni. Dla wielu to obowiązkowy punkt podróży po Chile. Dla nas był przede wszystkim potrzebnym przystankiem przed wjazdem do Boliwii.

Wjazd do Boliwii – Altiplano zaczyna się naprawdę

Żeby przekroczyć granicę z Boliwią, wróciliśmy kawałek w stronę Argentyny i skierowaliśmy się na przejście Hito Cajón, położone na wysokości 4480 m n.p.m.

Formalności trwały niemal cztery godziny. W pomieszczeniu z kilkoma krzesłami, bez wygód i bez pośpiechu, połowa grupy zaczynała już odczuwać wysokość naprawdę mocno. Ból głowy na tej wysokości jest jeszcze „wersją łagodną”. Problemy żołądkowe albo mocniejsza reakcja organizmu mogą bardzo szybko zamienić ten etap w walkę o przetrwanie.

Ale gdy tylko ruszyliśmy dalej, wszystko zostało wynagrodzone.

Boliwijskie Altiplano zrobiło na nas ogromne wrażenie. Droga prowadziła obok jezior o nierealnych kolorach, przez pustą przestrzeń, bez infrastruktury, bez zabudowy, bez niemal żadnych śladów człowieka. Szuter, piasek, tarka i bezkres. Dla wielu z nas był to najpiękniejszy krajobraz całej wyprawy.

Naszym celem była Quetena Chico – niewielka wioska na wysokości około 4200 m n.p.m. To jedno z tych miejsc, które pokazują, jak wygląda życie naprawdę daleko od wszystkiego. Kilka domów, szkoła, małe sklepiki, brak zasięgu, brak internetu i codzienność w temperaturach, które rzadko rozpieszczają.

Uturuncu – plan na 6000 metrów i zderzenie z rzeczywistością

Wulkan Uturuncu, wznoszący się na 6008 m n.p.m., był jednym z najbardziej symbolicznych punktów tej wyprawy. Motocyklem można podjechać bardzo wysoko – teoretycznie nawet do około 5700 metrów – a potem ostatnie metry pokonać pieszo.

Brzmi idealnie. Problem w tym, że góry nie interesują się naszymi planami.

Już od około 5000 metrów droga zaczęła być pokryta śniegiem. Część grupy z trudem dotarła do pierwszego parkingu na wysokości 5200 m, ale dalej nie było już sensu ryzykować. Na trasie zalegało niemal 10 cm śniegu, a wyżej warunki były jeszcze gorsze.

Nie zdobyliśmy więc 6000 metrów. Zrobiliśmy za to wspólne zdjęcie w krajobrazie, który sam w sobie był wystarczająco niezwykły. Czasem w podróży nie chodzi o „odhaczenie celu”, tylko o moment, w którym trzeba zaakceptować granicę i zawrócić.

Popołudnie w Quetena Chico upłynęło w typowo wyprawowym klimacie: słońce, aperitif przed hotelem i całkowita izolacja od świata. W tak odległym miejscu nawet zwykły przystanek zamienia się w wydarzenie.

Uyuni i Salar de Uyuni – największa pustynia solna świata

Kolejny etap prowadził do Uyuni. Około 330 kilometrów, kilka przepraw przez rzeki, błoto, coraz ciemniejsze niebo i droga, która miejscami wymagała pełnego skupienia.

Uyuni samo w sobie nie zachwyca. To miasto bardziej funkcjonalne niż piękne, zakurzone, chaotyczne i dość surowe. Ale to właśnie stąd rusza się na Salar de Uyuni – największą pustynię solną świata i jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Boliwii.

Niestety, podobnie jak wcześniej, pogoda miała własny plan. Salar był zalany wodą. Wjazd motocyklami oznaczałby ryzyko poważnych szkód spowodowanych solą. Nie było sensu tego robić.

Zamiast przejazdu motocyklowego wsiedliśmy do terenówek. W gumowych kaloszach, jak setki innych turystów, pojechaliśmy zobaczyć tę białą przestrzeń z bliska. Widok nadal robił wrażenie, ale trzeba uczciwie przyznać: Salar de Uyuni w szczycie ruchu turystycznego nie daje już poczucia odludnej przygody. To miejsce spektakularne, ale dziś również bardzo popularne.

Nawet słynny cmentarz pociągów był tak zatłoczony, że trudno było znaleźć kadr bez tłumu ludzi pozujących do zdjęć.

Śladami Butcha Cassidy’ego – najtrudniejszy dzień całej wyprawy

Jednym z najbardziej pamiętnych etapów była droga w stronę Tupizy, z objazdem do San Vicente – małej górniczej osady, którą legenda łączy ze śmiercią Butcha Cassidy’ego.

Po nocnym deszczu drogi wokół Uyuni zamieniły się w błotniste pułapki. Mimo to ruszyliśmy. Sam dojazd do San Vicente był już wymagający, ale to, co wydarzyło się później, sprawiło, że ten dzień zapamiętamy na długo.

Muzeum Butcha Cassidy’ego okazało się jedną małą salą z kilkoma zakurzonymi przedmiotami, starą maszyną do pisania, kilkoma zdjęciami i atmosferą totalnej prowizorki. To był raczej ciekawy absurd niż muzeum z prawdziwego zdarzenia.

Prawdziwe wyzwanie zaczęło się po wyjeździe z San Vicente. Droga do Tupizy stawała się coraz gorsza, aż w końcu dotarliśmy do odcinka zniszczonego przez rzekę. Po rekonesansie zapadła decyzja o odwrocie. Ryzyko utknięcia na noc na tej wysokości było zbyt duże.

Zaczęło padać. Cofaliśmy się po błocie, wspinaliśmy z powrotem na prawie 4800 metrów, przemoczeni i zziębnięci. Potem został jeszcze asfalt do Tupizy, zmrok i prawie puste baki.

To był jeden z tych dni, po których gorący prysznic i prosty posiłek smakują jak luksus pięciogwiazdkowego hotelu.

Powrót do Argentyny – biurokracja, zimno i ostatnie góry

Granica z Argentyną przywitała nas niemal trzema godzinami formalności, bieganiem między okienkami i próbami wypełnienia internetowych formularzy na kapryśnym Wi-Fi. Papierowej wersji nie było. Smartfon albo nic.

Po powrocie do Argentyny zostało jeszcze sporo jazdy: asfalt, silny wiatr, czarne burzowe chmury i motocykle, które dzielnie robiły swoje mimo wysokości, zimna i długich dni w trasie.

Kolejne etapy prowadziły przez góry, rzeki, mgłę i odludne osady. W jednej z nich – Caspala – zaskoczyło nas to, że mimo kompletnego braku zasięgu telefonicznego działało Wi-Fi. To jeden z tych południowoamerykańskich paradoksów, które przestają dziwić dopiero po jakimś czasie.

Potem krajobraz znowu się zmienił. Z surowych, wysokich płaskowyży zjechaliśmy w bardziej zielone, subtropikalne okolice Parku Narodowego Calilegua. Po dniach spędzonych w chłodzie i na wysokości to była niemal zmiana świata.

Nie wszystko się udało. I właśnie dlatego było warto

Nie zdobyliśmy najwyższej przełęczy. Nie przejechaliśmy motocyklem przez Salar de Uyuni. Nie wjechaliśmy na Uturuncu tak wysoko, jak planowaliśmy.

A jednak właśnie te „niedokończone” elementy sprawiły, że ta wyprawa miała prawdziwy ciężar i autentyczność.

Bo najlepsze wspomnienia z takich podróży bardzo często nie rodzą się z idealnie zrealizowanego planu. Zostają z nami objazdy, przeprawy przez rzeki, zimno, błoto, walka z wysokością, śmiech po ciężkim dniu i poczucie, że razem udało się przejść przez coś naprawdę dużego.

To była motocyklowa wyprawa przez Altiplano w najprawdziwszym sensie tego słowa: piękna, surowa, momentami niewygodna, całkowicie nieprzewidywalna i absolutnie niezapomniana.

Altiplano z MotoBirds – dla kogo jest taka wyprawa?

Tego typu wyprawa motocyklowa po Argentynie, Chile i Boliwii nie jest zwykłą wycieczką. To propozycja dla osób, które kochają duże przestrzenie, jazdę poza utartym szlakiem i nie oczekują, że wszystko pójdzie idealnie.

Trzeba być gotowym na zmienną pogodę, wysokość, proste noclegi w niektórych miejscach i kilka dni, które bardziej przypominają ekspedycję niż urlop. W zamian dostaje się jednak coś, czego nie oferują klasyczne wyjazdy: prawdziwe doświadczenie drogi.

Organizacja wyprawy i praktyczne informacje

Obywatele krajów europejskich nie potrzebują wiz do Argentyny, Chile ani Boliwii. Wystarczy paszport ważny co najmniej 6 miesięcy.

Wyprawa obejmowała 14 noclegów ze śniadaniami, wynajem motocykla, ubezpieczenie, pomoc techniczną, wsparcie w razie awarii, zdjęcia z wyjazdu oraz pamiątkowy T-shirt. Dodatkowo należało doliczyć przeloty oraz budżet na paliwo, posiłki i wydatki prywatne.

Dla osób, które wolą podróżować własnym motocyklem, MotoBirds oferuje także transport motocykli do Ameryki Południowej. Podczas tej konkretnej wyprawy kilku uczestników skorzystało właśnie z tej opcji.

MotoBirds – wyprawy motocyklowe i transport motocykli na świecie

MotoBirds specjalizuje się w organizacji wypraw motocyklowych z przewodnikiem oraz w transporcie motocykli na całym świecie. Od lat prowadzimy motocyklistów przez najbardziej spektakularne regiony globu – od Ameryki Południowej, przez Himalaje, po Afrykę i Azję.

Organizujemy zarówno klasyczne wyprawy grupowe, jak i wyjazdy women-only, tworzone z myślą o motocyklistkach szukających przygody w przyjaznej, wspierającej atmosferze.

Jeśli marzysz o własnej motocyklowej wyprawie przez Altiplano, Atacamę, Salar de Uyuni i Andy, sprawdź nasze aktualne terminy wyjazdów i dołącz do jednej z kolejnych ekspedycji.

AUTOR ARTYKUŁU:

David Zimmernam, Szwajcarski dziennikarz, motocyklista, podróżnik. Uczestnik wyprawy „ALTIPLANO NA MAKSA 2025” zorganizowanej przez MotoBirds. Niniejszy artykuł to wspomnienia Davida z tej wyprawy.